Είναι που τις μέρες αυτές έχει κολλήσει στο μυαλό και να φύγει λέει δεν: Θα ξανοιχτούμε κι οι δυο μέσα στη θλίψη της μέρας Σαν θαλάσσιος ελέφας θα σε αγαπώ
αυτό και ό, τι ακολουθεί. Πρόκειται, βεβαίως, για στίχους του Διονύση Σαββόπουλου από το άλμπουμ του “Βρώμικο Ψωμί” και συγκεκριμένα από το τραγούδι “Το Μωρό”. Ακούστε!
Mπαίνω, σήμερα το πρωί, σε έναν συρμό του metro να πάω στη δουλειά μου και αντικρίζω ένα πλήθος αφισέτες με το ερώτημα:
Γνωρίζετε ότι ένα στα δέκα παιδιά γεννιέται πρόωρα;
Όχι, δεν το γνωρίζουμε
απαντώ, στην πιο κοντινή μου και κάθομαι.
Το ενδιαφέρον, για εμένα, βρίσκεται αλλού. Στον φορέα της διαφημιστικής αυτής καμπάνιας που εμφανίζεται με το όνομα “ηλιτόμηνον”.
Προφανώς “αρχαίο”, προφανώς σχετικό με το “πρόωρος”. Το σημειώνω, λοιπόν, στο μυαλό μου με τη σκέψη:
Όταν επιστρέψω στο σπίτι να το ψάξω.
Το κακό είναι ότι δεν μου έκοψε να φωτογραφίσω μία από τις αφισέτες με το κινητό. Έψαξα, λίγο, στο διαδίκτυο μήπως και βρω τίποτα σχετικό αλλά δεν.
Δούλεψα. Επέστρεψα. Το έψαξα. Βρήκα. Ιδού:
ηλιτόμηνος / ηλιτόμηνος, -ον (Α)· 1. αυτός που γεννήθηκε πρόωρα· 2. (το ουδ. ως ουσ.) το ηλιτόμηνον· η πρόωρη γέννηση.
[ΕΤΥΜΟΛ. < θ. αλιτ- του αορ. αλιτείν «διαπράττω σφάλμα εις βάρος κάποιου» (βλ. λ. αλείτης) + - μηνος (< μην «μήνας»). Το αρχικό φωνήεν εκτείνεται για μετρικούς λόγους. Το -ο-, που στην εξέλιξη της γλώσσας αποτέλεσε το κατεξοχήν συνδετικό φωνήεν του α΄ συνθετικού με το β΄ στα σύνθετα, εμφανίζεται ήδη στα ομηρικά έπη αντί του συνηθέστερου -ε- (πρβλ. αγχέμαχος, εχέβοιος) σε ορισμένα άπαξ λεγόμενα, όπως αμαρτο-επής, ηλιτό-μηνος, φυγο-πτόλεμος κ.ά.].
Οι πληροφορίες από τον έκτο τόμο, σελίδα 55, του εικοσάτομου Λεξικού Της Ελληνικής Γλώσσας του Πάπυρου (2013).
Και για να μην λύσουμε μία απορία και δημιουργήσουμε τέσσερις:
Αγχέμαχος -ον: ΑΝ μαχόμενος εκ του πλησίον (αγχέμαχα όπλα, τα εις μάχην εκ του συστάδην).
Εχέβοιος: εχέβοιον, το (Α)· ο ιμάντας που προσδένεται στον ζυγό του αρότρου, το μεσάβοιον.
Αμαρτοεπής-ες: γεν. ους Α ο αστοχών, σφαλλόμενος εις τους λόγους, ο απερισκέπτως ομιλών.
Φυγοπτόλεμος: φυγοπόλεμος-ον επ. –πτόλεμος Α αποφεύγων τον πόλεμον, δειλός.
Kυκλοφόρησε
πριν από λίγες μέρες το καινούργιο άλμπουμ του YusufIslamμε τίτλο αυτόν της παρούσας εγγραφής: Tell’ Em I’m
Gone.
OYusufIslam, όπως επέλεξε να
ονομάζεται ο Cat Stevens όταν ασπάστηκε τον Ισλαμισμό, είναι από τους αγαπημένους
μου της εφηβικής ηλικίας. Μάλιστα ένας από πρώτους δίσκους βινυλίου που
αγόρασα, και χάρηκα, ήταν το “Tea For The Tillerman” (την 7/12/1973, με κόστος μόλις μισό ευρώ!).
Το
άκουσα, λοιπόν, το τελευταίο του άλμπουμ και ομολογώ ότι δεν με ενθουσίασε. Το
προηγούμενο το “An Other Cup” μου είχε κάνει τρομερή εντύπωση. Ήταν “έρωτας με το πρώτο άκουσμα”. Το “Tell’ Em I’m
Gone”, στις πρώτες ακροάσεις
τουλάχιστον, μου φάνηκε λιγότερο ελκυστικό και μάλλον μουντό.
Το
τραγούδι που ξεχώρισα ήταν το πρώτο, το “I Was Raised
In Babylon” το
οποίο, ατυχώς, δεν υπάρχει, προς το παρόν, στο YouTube για
να το “ανεβάσω”.
Μια πρώτη
κριτική για το άλμπουμ, στα Αγγλικά, μπορείτε να διαβάσετε εδώ και άλλη μία εδώ.
Ένα
κλικ μακριά το τραγούδι “Tell’Em I’m Gone”, από
το ομώνυμο άλμπουμ, με τον Yusuf Islam:
Υπάρχει μια φράση που χρησιμοποιώ, σχετικά συχνά,
και την έχω πάρει από τα Απομνημονεύματα του Στρατηγού Μακρυγιάννη. Δεν είναι ότι ακριβώς
διάβασα, γιατί η μνήμη κάνει τα δικά της, μα αυτό που απέμεινε. Πρόκειται,
λοιπόν, για τη φράση:
Τρε-μπιεν είπε ο Ναύαρχος και απεχώρησε.
την οποία χρησιμοποιώ όταν έχω πάει κάπου και φεύγω ευχαριστημένος, ή και
αδιάφορος, για ότι είδα ή άκουσα.
Παραθέτω το απόσπασμα στο οποίο εμφανίζεται η εν λόγω φράση, έτσι όπως
εμφανίζεται:
Εκεί
οπούφκιαχνα τις θέσες εις τους Μύλους (Κοντά στο Ναύπλιο) ήρθε ο Ντερνυς
(Derigny Anri Gautier, Γάλλος ναύαρχος) να με ιδή. Μου λέγει ‘Τι κάνεις αυτού;
Αυτές οι θέσεις είναι αδύνατες. Τι πόλεμον θα κάνετε με τον Μπραϊμη αυτού;’ –
Του λέγω, είναι αδύνατες οι θέσεις κι’ εμείς, όμως είναι δυνατός ο θεός όπου
μας προστατεύει. Και θα δείξωμεν την τύχη μας σ’ αυτές τις θέσεις τις αδύνατες.
Κι αν είμαστε ολίγοι εις το πλήθος του Μπραϊμη, παρηγοριόμαστε μ’ ένα τρόπον,
ότι η τύχη μας έχει τους Έλληνες πάντοτε ολίγους. Ότι αρχή και τέλος, παλαιόθεν
και ως τώρα, όλα τα θεριά πολεμούν να μας φάνε και δεν μπορούνε. Τρώνε από μας
και μένει και μαγιά. Και οι ολίγοι αποφασίζουν να πεθάνουν. Κι όταν κάνουν
αυτήνη την απόφασιν, λίγες φορές χάνουν και πολλές κερδαίνουν. Ηθέση οπού είμαστε σήμερα εδώ είναι τοιούτη και θα
ιδούμεν την τύχη μας οι αδύνατοι με τους δυνατούς. – “τρε-μπιεν”, λέγει κι αναχώρησε ο ναύαρχος.
Η υπογράμμιση δική μου.
Το πλήρες κείμενο των Απομνημονευμάτων του Στρατηγού μπορείτε να το
βρείτε εδώ.
Πρωινή, σύντομη, βόλτα, με τη Δ., στους “Φακίρηδες” σήμερα το πρωί. Η θάλασσα
ήρεμη, η μικρή παραλία στο μαύρο της το χάλι. Από τη μία ο όγκος των φυκιών που
είχε ξεβραστεί, με τη θαλασσοταραχή των προηγούμενων ημερών, και είχε καλύψει
μεγάλο μέρος της και από την άλλη το σκουπιδαριό της “ανθρώπινης” δραστηριότητας. Ελπίζω το
καλοκαίρι οι “Φακίρηδες” να έχουν απαλλαγεί από τα φύκια, τα οποία προσωπικά αντιπαθώ, και να
μείνουν καθαρά τα βότσαλα και οι πέτρες που χάρισαν στην παραλία το όνομά της.
Όσο για την “ανθρώπινη” δραστηριότητα και τη ρύπανση που προκαλεί δεν υπάρχει, θαρρώ, σωτηρία. Τα
δέκα, δεκαπέντε λεπτά που μείναμε στην παραλία ήταν αρκετά για να τραβήξω
κάμποσες φωτογραφίες με το Samsung S III Neo ή GT-I9301I,
όπως “αυτoπροσδιορίζεται”. Παραθέτω κάποιες από
αυτές:
Ένα κλικ μακριά: O.P.A. και “Η Καρδιά Μου”:
Έτη Πολλά, και από εδώ, σε Δήμητρες και Δημήτρηδες.
