0954. Σεφέρης, Σαράντα Έτη Μετά

Στις έντεκα Νοεμβρίου του 1974 απέκτησα ένα αντίτυπο του τόμου “Ποιήματα” του Γιώργου Σεφέρη. Επρόκειτο για ένα από τα πέντε χιλιάδες αντίτυπα της ένατης έκδοσης, με προσθήκες και διορθώσεις, που τυπώθηκε τον Ιούνιο του 1974 για λογαριασμό των εκδόσεων Ίκαρος με φιλολογική επιμέλεια του Γ. Π. Σαββίδη και εξώφυλλο του Ι. Μόραλη. 

Στο αντίτυπο μου δεν έχω σημειώσει σε τι τιμή το αγόρασα, τη συνήθεια αυτή την απέκτησα φαίνεται αργότερα, έχω όμως σημειώσει το πόσο μου κόστισε να το βιβλιοδετήσω. Το “έδεσα”, λοιπόν, στην πόλη της Δυτικής Μακεδονίας που τότε εργαζόμουνα, τον Μάρτιο του 1986 με κόστος πεντακόσιες ταπεινές δραχμούλες. Ο βιβλιοδέτης είχε, προφανώς, τη διάθεση αλλά, όπως αποδείχτηκε, όχι και την τέχνη, ή και την τεχνική, να κάνει σωστή δουλειά. Το αποτέλεσμα, λοιπόν, αποδείχτηκε εξαιρετικά μέτριο. Έτσι, βρέθηκα με ένα “στραβοχυμένο” βιβλίο με εξώφυλλα σε κόκκινο χρώμα.  

 

Μικρό το κακό μιας και αυτό που λάτρευα ήταν το περιεχόμενο των 373 σελίδων του βιβλίου και όχι το πώς, τελικά, δέθηκε προκειμένου, κυρίως, να αντέξει στο πέρασμα του χρόνου.

Πριν από λίγες μέρες σε μία επίσκεψή μου σε ένα βιβλιοπωλείο είδα τη νέα έκδοση των Ποιημάτων του Γιώργου Σεφέρη.

Η νέα αυτή έκδοση, την επιμέλεια της οποίας έχει ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος, “συσσωματώνει για πρώτη φορά, στα Ποιήματα το Τετράδιο Γυμνασμάτων, β΄ και συμπίπτει με την επέτειο των πενήντα χρόνων από τη βράβευση του ποιητή με το Νόμπελ”.

Το βιβλίο στοιχειοθετήθηκε και σελιδοποιήθηκε στο Φωτόλιο & Τυπικόν τον Ιανουάριο του 2014 με επιμέλεια της Γεωργίου Παπαγεωργίου για λογαριασμό των εκδόσεων Ίκαρος.

 

Εχθές, λοιπόν, Τετάρτη 2 Ιουλίου, απέκτησα ένα αντίτυπο της συγκεκριμένης έκδοσης (κόστος 22,5 ευρώ - σκληρόδετη έκδοση). Ο τόμος αριθμεί 503 σελίδες έναντι των 373 της έκδοσης που είχα στην κατοχή μου.

Αντιγράφω, από τη σελίδα 412:

ΙΠΠΙΟΣ ΚΟΛΩΝΟΣ

Τ’ αηδόνια και τα λιόδεντρα

τα σάρωσαν οι πολυκατοικίες

οι άνθρωποι σκόρπισαν εμπρός στις μηχανές.

Στην κορυφή του λόφου ένα πουλάρι

κοίταζε αγέρωχα ώρα την Αθήνα

χλιμίντρησε ξαναχλιμίντρησε

και τ’ άκουσα να λέει «Γιαχού»

                               στυλώνοντας τ’ αυτιά του.

Έπειτα ελεύθερο μ’ ολόρθη ουρά

γλάκησε κατά την κατηφόρα.

             

                                         Μάης 1970

Ένα κλικ μακριά ο Φίλιππος Πλιάτσικας τραγουδά “Που Να Πάμε” με δική του μουσική και στίχους:

03/07/2014

0953. Σάββατο & Κυριακή

Ίδιο πρόγραμμα τα δύο Σαββατοκύριακα που πέρασαν. Τα Σάββατα πρωινό, γύρω στις 09:00, μπάνιο στους “Φακίρηδες” και τις Κυριακές . . . ανάπαυση. Κατεβασμένη τέντα στη βεράντα, πάνινη πολυθρόνα, εφημερίδες και καφεδάκι. Χαρά Θεού! Λέω να πράξω ομοίως και τα δύο επόμενα Σαββατοκύριακα μέχρι να ξεκινήσουν οι δύο εβδομάδες της κανονικής μου άδειας οπότε και ελπίζω να κάνω συνεχόμενα μπάνια.

Αυτά.

Καλό Ιούλιο!

Ένα κλικ μακριά η Μελίνα Ασλανίδου τραγουδά “Δεν Θέλω Ήχο” σε μουσική Γιώργου Παπαδόπουλου και στίχους Κυράκου Ντούμου:

30/06/2014

0952. Παλατινή Ανθολογία

Την ύπαρξη της Παλατινής Ανθολογίας την πληροφορήθηκα από το εξαιρετικό βιβλίο του Ανδρέα Λεντάκη: “500 ποιήματα από την ΠΑΛΑΤΙΝΗ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ” (Δωρικός 1987)  ένα αντίτυπο του οποίου απέκτησα την 23^η Σεπτεμβρίου 1988.

Ακολούθησε την 27^η Μαΐου 1999, το βιβλίο “Παλατινή Ανθολογία Ερωτικά Επιγράμματα” (Στιγμή 1999 / ISBN 960-269-182-4) σε μετάφραση του Νίκου Χουρμουζιάδη.

Την 9^η Μαΐου 2014 απέκτησα και τρίτο βιβλίο με επιγράμματα της Παλατινής Ανθολογίας. Το “Των εραστών τα μάτια είναι πάντα σα βροχή. . . ΠΑΛΑΤΙΝΗ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ Επιγράμματα ερωτικά” (GUTENBERG 2014 / ISBN 978-960-01-1625-0) με “Εισαγωγικό σημείωμα και μετάφραση Γιώργος Κεντρωτής”.

Αυτό ακριβώς το τρίτο βιβλίο στάθηκε πηγή απογοήτευσης για εμένα. Το πράγμα ξεκίνησε από το χρώμα του εξώφυλλου, αμφιλεγόμενο ροζ, και συνεχίστηκε, δυστυχώς, με τις μεταφράσεις των επιγραμμάτων. Βεβαίως ο καθηγητής στο εισαγωγικό του σημείωμα “ΜΕΤΑΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΤΟ Ε΄ ΒΙΒΛΙΟ ΤΗΣ ΠΑΛΑΤΙΝΗΣ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑΣ”, το οποίο μάλιστα αφιερώνει “Στη μνήμη του Ανδρέα Λεντάκη”, εξηγεί, ή τουλάχιστον προσπαθεί, το πώς οδηγήθηκε να μεταφράσει έτσι όπως μετέφρασε τα ερωτικά επιγράμματα σύμφωνα μάλιστα με   “ το τι και το πώς του – όπως λέγεται - ενδογλωσσικού μεταφραστικού λόγου” όπως αυτό το διδάχθηκε από τον μακαρίτη Ανδρέα Λεντάκη.

Πρόκειται για ένα εισαγωγικό σημείωμα δέκα οκτώ σελίδων το οποίο έχω γεμίσει υπογραμμίσεις και ερωτηματικά. Καθηγητής είναι ο άνθρωπος γνωρίζει τι γράφει και πώς το γράφει. Απλώς εμένα με απωθεί το αποτέλεσμα. Το επίγραμμα, στο μυαλό μου, είναι ταυτόσημο με τη δωρικότητα (με την έννοια της λιτότητας) και την ακρίβεια. Όταν η μετάφραση ξεπέφτει στην περίφραση, πέρα από το όρια που θέτει η χρονική απόσταση, εγώ αρρωσταίνω. Δεν λειτουργώ.

Ο κ. Κεντρωτής, λοιπόν, πιστός στα όσα στο εισαγωγικό του σημείωμα περιγράφει, δεν μεταφράζει απλώς (με ότι αυτό το “απλώς” σημαίνει σε μία μεταφραστική εργασία) αλλά εφευρίσκει κιόλας. Από λέξεις μέχρι και ολόκληρες προτάσεις. Το αποτέλεσμα, για εμένα, είναι απωθητικό. Ίσως για κάποιους με μικρότερη επαφή με τη γλώσσα, ή μειωμένη διάθεση για εμβάθυνση, μεταφράσεις αυτού του τύπου να είναι ότι το καλύτερο. Το δέχομαι. Για εμένα το επίγραμμα, στο πρωτότυπο, μοιάζει με μία λυγερή κοπέλα οι τέτοιες μεταφράσεις μου φέρνουν στο νου μεσόκοπες χοντρές κυρίες.

Το κέρδος μου από το συγκεκριμένο βιβλίο, πέρα από τη γενικότερη αίσθηση, το ότι δεν θα ψάξω κάποιες λέξεις στο λεξικό και βέβαια αυτά καθεαυτά τα επιγράμματα στο πρωτότυπο (αν και με λίγο ψάξιμο στο διαδίκτυο μπορεί κανείς να κατεβάσει την ANTHOLOGIA GRAECA).

Παραθέτω το επίγραμμα 94, του Ρουφίνου, και δύο μεταφράσεις. Αυτή του κ. Κεντρωτή και μία της ταπεινότητάς μου δίχως, φυσικά, την παραμικρή πρόθεση να αναμετρηθώ, σε αυτό το επίπεδο, με έναν καθηγητή Πανεπιστημίου. . .

Τα μάτια έχεις της Ήρας, Μελίτη μου,

της Αθηνάς τα χέρια,

της Αφροδίτης τους μαστούς,

της Θέτιδος τους αστραγάλους.

Ευδαίμων αυτός που σε θωρεί,

τρισόλβιος όποιος σε ακούει.

ημίθεος ο που σου φιλάει το στόμα,

κι αυτός που σε γαμεί

-      Ω, αυτός που σε γαμεί!-

Αυτός, Μελίτη μου, είναι θεός κι αθάνατος.

(Σελίδα 121 του βιβλίου)

Και η δική μου:

Έχεις τα μάτια της Ήρας, Μελίτη,

τα χέρια της Αθηνάς,

τα στήθη της Αφροδίτης,

της Θέτιδας τους αστραγάλους,

ευτυχής όποιος σε κοιτά·

τρισευτυχισμένος όποιος σε ακούει·

ημίθεος αυτός που σε φιλά·

αθάνατος δε, όποιος μαζί σου πλαγιάζει.

Να είσαστε όλες και όλοι Καλά!

Ένα κλικ μακριά ο Φίλιππος Πλιάτσικας τραγουδά “Τόσοι Δρόμοι” από το άλμπουμ “Προσοχή Στο Κενό” σε μουσική δική του και στίχους δικούς του και της Μαρίας Κοβαίου με τον εξαίρετο στίχο:

Μια μικρή απόδραση έχεις παραγγείλει

Μια μεγάλη φυλακή σου έχουν στείλει.

28/06/2014

0951. Πόσος;

Πόσος
         Δυναμίτης
                        Χρειάζεται
                                          Για να
                     Ανατινάξεις
          Την
Καθημερινότητα;

26/06/2014

0950. Φιλόδημος (Ηλιοδώρα)

24/06/2014

0949. Μουσικά Άλμπουμ Τέσσερα (Από το RELOAD)

Εγγραφή σε ευθεία αντιστοιχία με την προηγούμενη. Βιβλία και δίσκοι. Δυο αδυναμίες μου μεγάλες. Η προηγούμενη για τέσσερα βιβλία, η σημερινή για τέσσερα άλμπουμ. Καλό, βεβαίως, το διαδίκτυο, καλά τα mp3, όλα καλά. Όμως ο δίσκος, ή οι δίσκοι, που αποκτάς “με τον παλιό, κλασικό τρόπο”, αυτόν του να πας στο Δισκοπωλείο (παιδιά, έτσι το λένε) να ψάξεις, να δεις και να αγοράσεις, έχει άλλη χάρη, τη δική του γοητεία. Είναι δε κάτι που πάντοτε το χαίρομαι. Από την άλλη αποτελεί και μία έμπρακτη απόδειξη αναγνώρισης και ανταμοιβής των καλλιτεχνών και του μόχθου τους. Τέσσερα άλμπουμ, λοιπόν, σε δόσεις δύο των δύο (άλμπουμ). Η πρώτη την Παρασκευή, 13 Ιουνίου και η δεύτερη τη Δευτέρα, 16 Ιουνίου. Και τα τέσσερα άλμπουμ από καλλιτέχνες που αγαπώ και δισκογραφικά παρακολουθώ. Ακολουθεί το “αποτύπωμά τους” στη σχετική βάση, σε MS Access, που διατηρώ.

 

 

Ένα κλικ μακριά, Άλκηστις Πρωτοψάλτη, Γιάννης Χαρούλης και  “Χωριστά”, σε μουσική Νίκου Αντύπα και στίχους Ελένης Φωτάκη από το άλμπουμ “Θέα Παραδείσου”:

18/06/2014

0948. Τέσσερα (Από την Πρωτοπορία) Βιβλία

Βγαίνω, σήμερα το πρωί, να αγοράσω κάτι να φάω. Σκέφτομαι: “Δεν περνάω και από την “Πρωτοπορία” να δω τι γίνεται από καινούργιες εκδόσεις”; Και παράλληλα: “Κι ας μην αγοράσω τίποτα, τόσα βιβλία έχω”. Το σκέφτηκα, πέρασα.

Μια χαρά βιβλιοπωλείο η “Πρωτοπορία” με τις προσφορές της, με τις εκπτώσεις της, με τα μεταχειρισμένα της, με τα όλα της. Τη σκέψη “Κι ας μην αγοράσω τίποτα. . .” την έκανα, το ομολόγησα.

Αμ δε! Εις τα τοιαύτα είμαι επιρρεπής, ευάλωτος. Με άδεια χέρια μπήκα, με σακούλα μπλε βγήκα. Εντός της βιβλία τέσσερα. Το καθένα αγορασμένο για διαφορετικό λόγο. 

Το βιβλίο “Ο Καθηγητής”: γιατί ήταν εδώ και καιρό “στα υπόψη”, όπως το είχα ήδη γράψει εδώ.

“Το Μηδέν Και Το Άπειρο”: γιατί είναι κλασικό, ήταν από τα αγαπημένα βιβλία αγαπητού προσώπου και γιατί, μα το Δία, πρώτη φορά έβλεπα βιβλίο του Καίσλερ σε Ελληνικό βιβλιοπωλείο.

Το “Βοργίες”: για το καταπληκτικό σκίτσο τού, έτσι κι αλλιώς αγαπημένου, Milo Manara, το θέμα και το χρώμα του.

Το “Το Παλαιοπωλείο”: γιατί το βιβλίο αν και μεταχειρισμένο ήταν σε εξαιρετική κατάσταση, τα Κλασικά Έργα είναι πάντοτε από αυτά που με τέρπουν και η συγκεκριμένη σειρά (“Τα Κλασικά”) της “Ωκεανίδας” εξαιρετική.  

Λοιπόν, το διέπραξα!

Να μας έχει ο Θεός Καλά να αντέχουμε την απληστία των πλούσιων (σε χρήμα και πάμπτωχων σε ψυχή και καρδιά), την ανεπάρκεια των πολιτικών και την ασχήμια της εποχής και να τερπόμαστε με αγαπημένους συντρόφους, στα εύκολα και τα δύσκολα, τα βιβλία!

Ένα κλικ μακριά, Γιάννης Κότσιρας, Ραλλία Χρηστίδου και “Ένα Σύννεφο”:

11/06/2014