1626. «Τα Άλλα Κείμενα» +1

Για "Τα Άλλα Κείμενα" είχα την ευκαιρία να μιλήσω (και) στην εγγραφή της Παρασκευής, 15 Δεκεμβρίου 2017:

1140. Χαρακτήρας / Τα Άλλα Κείμενα [2]

Να σημειώσω δύο πράγματα. Το πρώτο: «Τα Άλλα Κείμενα» συγκροτούνται από τριάντα τέσσερα κείμενα (μου) από τα οποία τα είκοσι τέσσερα τα έχω ήδη ανεβάσει στο παρόν ημερολόγιο. Αν κάποιος ενδιαφέρεται, που σιγά να μην, μπορεί να τα διατρέξει, κατά φθίνουσα χρονολογική σειρά δημοσίευσης, ενεργοποιώντας την ετικέτα  «ΤΑ ΑΛΛΑ ΚΕΙΜΕΝΑ», που βρίσκεται στη δεξιά στήλη (κάτω από τον τίτλο «Ετικέτες»). Το δεύτερο: την τελευταία εγγραφή, με ετικετοδότηση «ΤΑ ΑΛΛΑ ΚΕΙΜΕΝΑ», την ανέβασα το Σάββατο, 5 Δεκεμβρίου 2020 και είχε τίτλο:

1318. Πόσο απέχει η Αθήνα από το Παρίσι (15.565 ημέρες μετά)

 

Ιδού, λοιπόν, το εικοστό πέμπτο κείμενο του παρόντος με ετικέτα «ΤΑ ΑΛΛΑ ΚΕΙΜΕΝΑ»:

 

32. ΕΠΙΣΤΟΛΗ (Στην Ε.)

 

10 Νοέμβρη 1983 <> Ξενώνας ΑΗΣ Καρδιάς

 

Ε.

 

Το ήθελα εδώ και καιρό να σου γράψω ένα γράμμα. Υπάρχει ένα γράμμα που χάθηκε και υπάρχουν προσπάθειες που έμειναν τέτοιες. Υπάρχεις εσύ, εγώ και η σχέση μας. Μία σχέση που ψηλώνει κι ομορφαίνει όπως τα νέα δέντρα. Μία σχέση που ζητά και θα ζητήσει να δώσει λουλούδια και καρπούς. Θα πρέπει να ξέρουμε να τα δεχτούμε. Να μάθουμε.

 

        Είναι που την κάθε φορά που φεύγω από κοντά σου μια όλο και μεγαλύτερη δύναμη πίσω με τραβά. Είναι που την κάθε φορά σκέφτομαι πόσο λίγα, από τα που θα μπορούσαμε, πράξαμε. Είμαστε εσύ, εγώ, η σχέση μας και ο καιρός. Οι γύρω άνθρωποι και τα γύρω πράγματα. Είναι οι σκέψεις που γεννιούνται και πεθαίνουν. Είναι οι επιθυμίες που αστόχαστα ξοδεύονται. Είναι το όνειρο που σφύζει και ζητά να εξαργυρωθεί σε μια πραγματικότητα που αναμένεται. Είναι τα μαλλιά, το πρόσωπο και το κορμί σου. Είναι όλα αυτά που κρύβονται στις μέρες που έρχονται. Είναι η μικρή πολύτιμη πιθανότητα μας να αποδράσουμε. Να τους ξεφύγουμε. Να μη γίνουμε σαν κι αυτούς. Να το καταφέρουμε τάχα;

 

        Νυχτερινοί επαρχιακοί δρόμοι που ανιχνεύονται από τους φανούς των αυτοκινήτων. Το κάθε λεπτό που βάζει ανάμεσά μας μερικά επιπλέον μέτρα. Τα φώτα ενός αυτοκινήτου που μυστηριακά από μπροστά μας εξαφανίζονται. Πενήντα ή εκατό μέτρα πιο κει το μικρό αγροτικό καρφωμένο ανάποδα στην άκρη του δρόμου με τις πίσω ρόδες ψηλά στον αέρα. Ανοίξαμε την πόρτα. Ο οδηγός και μοναδικός επιβάτης σώος, λίγο ματωμένος στα χέρια και το πρόσωπο και μεθυσμένος. Το εκ των υστέρων φτερούγισμα του θάνατου που νιώσαμε. Αν είχε κόψει το τιμόνι αριστερά;

 

        Το ίδιο βράδυ στο κρεβάτι η σκέψη:

 

- Τι γυρεύω εδώ; Γιατί δεν τρέχω κοντά της;

 

Συνδαυλισμένη από μια επιθυμία έντονη και σχεδόν στιγμιαία που εξαργυρώνεται σε μία πίκρα που διαρκεί.

 

        Στοχάστηκα τώρα δα τον πόθο των χεριών μου να σ’ αγγίξουν. Το θησαυροφυλάκιό μας της μνήμης που άρχισε και γεμίζει. Ένα ρούχο που φόρεσες, του προσώπου σου μια έκφραση, μια αρχινισμένη σου κίνηση κι ένας λόγος. Ψηφίδες που καταργούν τις αποστάσεις.

 

        Όλη τη μέρα στο εργοστάσιο με ανθρώπους που δε διάλεξα. Δουλεύοντας έτσι όπως δουλεύω και η σκέψη μου. Η σκέψη μου ένα ρευστό Καρδιά-Αθήνα που σε παρακολουθεί και μας ενώνει. Πρόσεξε. Αυτό και τούτο και τ’ άλλο. Παντού και πάντα. Σ’ αγαπώ. Σ’ αγαπώ. Σ’ αγαπώ.

 

        Ε., και τούτο μόνο του, με δίχως μωρό μου ή αγάπη μου ή ότι άλλο, είναι πολύ καλά ορισμένο και είναι μια κατάκτηση.

 

        Μονάχα ένα φιλί παντού

 

Να είσαστε Καλά!

 

Ένα κλικ μακριά οι Χάρις Αλεξίου, Δήμητρα Γαλάνη και Δημήτρης Κοντογιάννης στη σύνθεση των Μάνου Λοΐζου, Μανώλη Ρασούλη «Γύφτισσα Τον Εβύζαξε» [1979] που περιέχεται σε ένα από τα καλύτερα, κατά τη γνώμη μου, άλμπουμ της Ελληνικής Δισκογραφίας το «Τα Τραγούδια Της Χαρούλας»:

25/01/2026

1625. Ένα επίγραμμα την ημέρα. . .

Τα επιγράμματα, της Παλατινής Ανθολογίας και ειδικά του Πέμπτου βιβλίου της, είναι μια λύση (όταν η έμπνευση σού στρέφει την πλάτη)! Η τελευταία φορά που βοήθησαν ήταν τη Δευτέρα, 25 Αυγούστου 2025, στην εγγραφή:

 

1601. Τέταρτο από τα δώδεκα (. . . ἄμφω δ’ ἀλλήλων ἄνδιχα καιόμεθα)

 

Σήμερα, τέσσερεις μήνες και είκοσι πέντε μέρες μετά, την λύση στο ζήτημα «Τι να κοινοποιήσω σήμερα;», τη δίνει το πεντηκοστό έκτο επίγραμμα του Πέμπτου Βιβλίου της Παλατινής Ανθολογίας. Το που ακολουθεί:

 

5.56 ΔΙΟΣΚΟΡΙΔΟΥ

Ἐκμαίνει χείλη με ῥοδόχροα, ποικιλόμυθα,

ψυχοτακῆ, στόματος νεκταρέου πρόθυρα,

καὶ γλῆναι λασίαισιν ὑπ’ ὀφρύσιν ἀστράπτουσαι,

σπλάγχνων ἡμετέρων δίκτυα καὶ παγίδες,

καὶ μαζοὶ γλαγόεντες, ἐύζυγες, ἱμερόεντες,

εὐφυέες, πάσης τερπνότεροι κάλυκος.

ἀλλὰ τί μηνύω κυσὶν ὀστέα; μάρτυρές εἰσι

τῆς ἀθυροστομίης οἱ Μίδεω κάλαμοι.

 

Λοιπόν, βάλθηκα, να, ως συνήθως, το μεταφράσω και ιδού που το πράγμα κατέληξε:

 

Με τρελαίνουν τριανταφυλλένια χείλη, φλύαρα, που την ψυχή λιώνουν, πρόθυρα στόματος νεκταρένιου,

και μάτια που κάτω από δασιά φρύδια αστράφτουν,

των σπλάχνων μας δίχτυα και παγίδες,

και στήθη γαλακτερά, καλοζυγισμένα, ποθητά,

καλοσχηματισμένα, πιο ευχάριστα από κάθε κάλυκα.

αλλά τι δείχνω κόκαλα σε σκύλους; μάρτυρες της

αθυροστομίας είναι οι καλαμιές του Μίδα.

 

Για την πιο πάνω μετάφραση συμβουλεύτηκα (και απογοητεύτηκα) τα εξής βιβλία:

 

1. «ΠΑΛΑΤΙΝΗ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΕΡΩΤΙΚΑ ΕΠΙΓΡΑΜΜΑΤΑ», Μετάφραση: Νίκος Χ. Χουρμουζιάδης, στιγμή, 1999.

 

2. «ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ, ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΤΟΜΟΣ, Βιβλίον Ε΄: Επιγράμματα ερωτικά διαφόρων ποιητών», Μετάφραση: Φιλολογική Ομάδα Κάκτου, ΚΑΚΤΟΣ, 2003.

 

3. «ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΕΡΩΤΙΚΑ ΕΠΙΓΡΑΜΜΑΤΑ»,  Μετάφραση: ΝΙΚΟΣ ΜΟΥΛΑΚΑΚΗΣ, Α. Α. ΛΙΒΑΝΗ, 2003.

 

Ειδικά για τη φράση «ἀλλὰ τί μηνύω κυσὶν ὀστέα;», που με δυσκόλεψε αρκετά, ακολούθησα τη μετάφραση της Γεωργίας Παπαδάκη, της οποίας έχω πέντε βιβλία και την οποία ως φιλόλογο εκτιμώ, που βρήκα εδώ.

 

Από το πρώτο, πιο πάνω, βιβλίο παραθέτω τη σημείωση τη σχετική με τη φράση «Μίδεω κάλαμοι»:

 

Ο Απόλλων, για να τιμωρήσει τον Μίδα, βασιλέα των Φρυγών (επειδή σε έναν επικείμενο μουσικό αγώνα του θεού με τον Πάνα, τα προγνωστικά του Μίδα ήταν υπέρ του Πάνα), του αντικατέστησε τα ανθρώπινα οστά με γαϊδουρινά. Ένας δούλος του -κατά μία παραλλαγή ο κουρέας του- μην μπορώντας να κρατήσει το μυστικό, πήγε και το φώναξε ανάμεσα σε κάτι καλαμιές, οι οποίες, με το φύσημα του ανέμου, το κοινοποιούσαν: Μίδας ὄνου ὦτα φέρει.

 

Από ένα τέταρτο βιβλίο, το «500 ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΤΙΝΗ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ», σε μετάφραση Ανδρέα Λεντάκη,  παραθέτω το βιογραφικό σημείωμα για τον ποιητή Διοσκορίδη:

 

Διοσκορίδης: Γεννήθηκε στη Νικόπολη της Αιγύπτου κι έζησε τον 3ο αιώνα π.Χ., την εποχή του Πτολεμαίου του Γ΄ του Ευεργέτη, «Την εποχή αυτή οι Έλληνες», γράφει ο Λαζανάς, «στην κυρίως Ελλάδα έδιναν τις τελευταίες μάχες εναντίον του Φιλίππου του Ε΄. Κι οι επιγραμματοποιοί της εποχής εξέφρασαν τα φιλελεύθερα αυτά φρονήματα με ανάλογα ωραία επιγράμματα. . . Τα υπόλοιπα  επιγράμματα του Διοσκορίδη είναι ερωτικά, από τα πλέον ανοιχτόστομα και κυνικά ακόμη της Ανθολογίας. Έδειξε μεγάλο θαυμασμό για τους αρχαίους Σπαρτιάτες, πράγμα που ήταν της μόδας τότε (πρβλ. Δαμάγητος, Νίκανδρος). Ο Διοσκορίδης είναι ένας απ’ τους συγγραφείς που χρησίμεψαν για τη σύνταξη της Ανθολογίας. Στην Π.Α. υπάρχουν 43 επιγράμματά του, τα δύο αμφισβητούνται. Ο Μελέαγρος τον περιέλαβε στον Στέφανό του.

 

Να είσαστε ΖεστοΚαλά!

 

Ένα κλικ μακριά ο Λαυρέντης Μαχαιρίτσας στο «Πρόστυχο» [2003], σύνθεση των Χριστόφορου Κροκίδη, Βασίλη Γιαννόπουλου:

 

19/01/2026