Τρίτη, 28 Δεκεμβρίου 2010

0744. Ο Αλοΐσιους Μιλά για Παράθυρα [Σελίδα 45]




Αλοΐσιους. Είπαμε, η εύκολη λύση. Ακόμα μια σελίδα από το μπλοκάκι του. Η σελίδα υπ’ αριθμόν 45. Αυτό που συμβαίνει πάντως, είναι καταπληκτικό! Με τον Αλοΐσιους αποδεικνύεται, για πολλοστή φορά, ότι πάλλουμε εν συντονισμώ. Δε γνωρίζω τι χρονική απόσταση μας χωρίζει αλλά συναισθηματικά οι όποιες αποστάσεις μοιάζουν μηδενισμένες. Αρκεί να ψάξω λίγο στα χαρτιά του για να βρω το κείμενο που με εκφράζει και που με κάνει, για τούτο, να αισθανθώ καλύτερα. Πολλά από τα κείμενα του Αλοΐσιου θα ήθελα να τα είχα γράψει εγώ και, μα το Δία, θα μπορούσα! Ανάμεσά τους και αυτό του τίτλου, που ακολουθεί:

Πλησιάζει η μέρα που τα παράθυρά μας θα πάψουν να είναι αντικριστά. Θα βγαίνουμε σ’ αυτά και δεν θα βλέπει πια ο ένας τον άλλο. . .


Ένα κλικ μακριά αγαπημένοι Χαΐνηδες και “Τα Όσα η Μοίρα Μου ‘Γραφε” σε στίχους Οδυσσέα Ελύτη.


28/12/2010

Πέμπτη, 23 Δεκεμβρίου 2010

Ο743. Τα Ίδια Και Τα Ίδια [2003]



Ολοκλήρωσα, εχθές, την πληκτρολόγηση των εγγραφών του χειρόγραφου ημερολογίου μου για το έτος 2003. Αποθήκευση σε αρχείο MS Word και, στη συνέχεια, μετατροπή σε PDF (για τις ευκολίες που αυτό παρέχει). Δεκατρείς εγγραφές, είκοσι σελίδες (Α4), 7.258 λέξεις, 937 γραμμές. Μια καλή ευκαιρία για να δω συνολικά το κείμενο και να το μορφοποιήσω σύμφωνα με τα έτη που προηγήθηκαν (1973-2002) διορθώνοντας ορθογραφικά λάθη και αβλεψίες.

Κατά τα άλλα η ίδια γεύση. Οι ίδιοι άνθρωποι, οι ίδιες καταστάσεις, οι ίδιες πρακτικές. Τότε και τώρα. Βάρκα με έναν κωπηλάτη, με ένα κουπί. Κύκλοι. Ατελείωτοι κύκλοι. Με τους ίδιους τα ίδια και τα ίδια. Μήτε μισό βήμα μπροστά. Εγώ να ιδρώνω, να προσπαθώ, να επισημαίνω, να υπονοώ, να εφευρίσκω, να αγωνιώ. Από την απέναντι πλευρά επιλεκτική σιωπή, άρνηση, αδιαφορία.

Η πικρή διαπίστωση, ακόμα μια φορά, ότι, με τα γραπτά μου, τα έχω πει όλα. Με επιλεγμένες λέξεις ολοστρόγγυλες, παύλες, κόμματα και τελείες. Ποτέ δεν πήρα τις απαντήσεις που προσδοκούσα. Ποτέ δεν ολοκληρώθηκαν οι διάλογοι που προκάλεσα. Πάντοτε κοβόντουσαν, από τον απέναντι, στη μέση. Περνούσε ο καιρός. Νήματα κοβόντουσαν. Σώμα και ψυχή επιθυμούσαν. Ποιος είπε ότι το να μην αποθαρρύνεις αποτελεί ενθάρρυνση;

Τότε και τώρα και το μεταξύ τους καπνός. Τα ίδια και τα ίδια. Βαρέθηκα, κουράστηκα, απαύδησα. Πλέον σκάβω μια τάφρο σιωπής, τη βαθαίνω. Τιθασεύω τον εαυτό μου. Του απαγορεύω τις μικρές χαρές που τρέφουν μεγάλες, σαρκοβόρες, ελπίδες. Αντιστέκομαι στις μικρές, ύποπτες επιθυμίες του. Τον επιτηρώ. Δεν επιθυμώ, πλέον, να ελπίζω. Επιθυμώ να απελευθερωθώ. Να μιλήσω και να εισακουστώ. Να σπείρω και να θερίσω. Να αποκτήσω δεύτερο κουπί και συνκωπηλάτη.

Για τούτο σωπαίνω. Δεν εμπλέκομαι. Δεν συχνάζω και δεν επισκέπτομαι. Δεν βαυκαλίζομαι. Κρατώ!



Ένα κλικ μακριά, αγαπημένος Cat Stevens και: “Morning Has Broken”.


23/12/2010

Τρίτη, 14 Δεκεμβρίου 2010

Ο742. Έχετε Επιλεγεί



Ο φάκελος ήταν λευκός. Ούτε γραμματόσημο, ούτε όνομα ή διεύθυνση αποστολέα. Μονάχα το όνομα του παραλήπτη. Το δικό του. Το ονοματεπώνυμό του τυπωμένο ολογράφως. Από κάτω ένα “Ενταύθα” ακολουθούμενο από ένα “Ι.Α.Χ.”. Ιδίαις Αυτού Χερσί. Πόσο καιρό είχε να δει κάτι τέτοιο; Ο φάκελος, μόνος, αναπαυόταν στο γραμματοκιβώτιο της πολυκατοικίας. Ξημερώματα Τρίτης. Έφευγε για το γραφείο. Άπλωσε το χέρι. Τον πήρε. Τον έβαλε στην τσάντα του. Τον ξέχασε. “Ένα ακόμα διαφημιστικό”, είχε σκεφτεί “και ξοδεύουν και χρήματα για φακέλους!”.

Τρεις- τέσσερις μέρες μετά “έπεσε πάνω” στον φάκελο όταν, στο γραφείο, τακτοποιούσε την τσάντα του για να φύγει. Τον άνοιξε. Έβγαλε ένα φύλλο χαρτί. Το ξεδίπλωσε. Διάβασε:

Κύριε Κ.

Έχετε επιλεγεί για το ταξίδι.

Αναχώρηση σε σαράντα μέρες.

“Άλλο και τούτο!” συλλογίστηκε. Έψαξε το φάκελο για κάποιο διαφημιστικό φυλλάδιο. Τίποτα. Στριφογύρισε το χαρτί στα χέρια του. “Μάλιστα! Έχω επιλεγεί αλλά δεν γνωρίζω για πού. Και ακόμα δεν γνωρίζω από που θα αναχωρήσω ούτε και πότε. Διότι σε σαράντα μέρες από πότε; Φτηνά διαφημιστικά κόλπα!”.

Τότε το πρόσεξε. Το φύλλο που κρατούσε στα χέρια του έμοιαζε να μην είχε διπλωθεί ποτέ. Δεν υπήρχαν χαρακιές. Κι όμως, για να το διαβάσει το είχε ξεδιπλώσει. “Καινούργιος τύπου χαρτιού. Ατσαλάκωτος!”, συλλογίστηκε και έμεινε το πράγμα εκεί. Δίπλωσε το χαρτί, το έβαλε στον φάκελό του. Έβαλε τον φάκελο στην τσάντα του και αποχώρησε.

Άρχισε να το σκέφτεται. Να το ψάχνει. Με τρόπο ρώτησε συγγενείς, φίλους και γείτονες. Κανένας δεν είχε λάβει παρόμοιο φάκελο. Του έγινε έμμονη ιδέα. Άρχισε να κουβαλά τον φάκελο πάνω του. Κάθε τρεις και λίγο έβγαζε το χαρτί και διάβαζε:

Κύριε Κ.

Έχετε επιλεγεί για το ταξίδι.

Αναχώρηση σε σαράντα μέρες.

Την κάθε φορά έψαχνε τις χαρακιές του χαρτιού. Δεν υπήρχαν. Στη συνηθισμένη ερώτηση: “Τι κάνεις;” Άρχισε να απαντά με ένα χαμηλόφωνο “Έχω επιλεγεί. . .” κι αν κάποιος το άκουγε και ζητούσε εξηγήσεις απαντούσε “Τίποτα. Κάτι δικά μου. . .”. Είχε αρχίσει και τον έτρωγε. Οι μέρες περνούσαν. Βάλθηκε να υπολογίσει τις “σαράντα μέρες” για την “αναχώρηση”. Αφετηρία η μέρα που κράτησε τον φάκελο στα χέρια του. Του έμεναν δυο εβδομάδες.

Εξακολουθούσε να ρωτά και να ψάχνει. Τίποτα. Είχε χάσει τη διάθεσή του. Έγινε σκυθρωπός και απόμακρος. Για τον φάκελο δεν είχε μιλήσει σε κανέναν. Κάτι ξεκίνησε να λέει σ’ ένα συνάδελφό του αλλά τον αποθάρρυνε η στάση του και άλλαξε αμέσως θέμα συζήτησης. Οι μέρες περνούσαν. Η κατάστασή του χειροτέρευε. Άρχισε να μην κοιμάται καλά τα βράδια. Έβγαινε από το σπίτι του μόνο για να πάει στη δουλειά του. Σκεφτόταν συνεχώς την “αναχώρηση”, το “ταξίδι”. Αναχώρηση από που, αν υποτεθεί ότι είχε προσδιορίσει το πότε, ταξίδι για που; Να ετοίμαζε βαλίτσα; Να έφτιαχνε τη διαθήκη του; Τι να έκανε; Αισθανόταν παγιδευμένος, εκνευρισμένος, αδύναμος γελοίος. Υπέφερε.

Τη νύχτα της τριακοστής ένατης προς την τεσσαρακοστή μέρα δεν έκλεισε μάτι. Δεν ξεντύθηκε. Δεν ξάπλωσε καν στο κρεβάτι. Ήταν ωχρός. Καταταλαιπωρημένος. “Να περάσει η καταραμένη μέρα και θα πέσω να κοιμηθώ για τρεις μέρες” συλλογιζόταν.

Στις δέκα ακριβώς του χτύπησαν το κουδούνι. Με αβέβαιο βήμα έφτασε στην πόρτα του διαμερίσματος. Σαν υπνωτισμένος την άνοιξε δίχως καν να ρωτήσει “ποιος είναι;”. Αντίκρισε έναν ψηλό καλοβαλμένο νεαρό με αυστηρό πρόσωπο. “Καλημέρα. Ειδοποιηθήκατε ότι έχετε επιλεγεί;”, τον ρώτησε ο νεαρός. “Ναι. Μα δεν καταλαβαίνω. . .” άρχισε να μουρμουρίζει αβέβαιος για τη συνέχεια. “Μην ανησυχείτε θα τα ξεκαθαρίσουμε όταν φτάσουμε”. “Θα χρειαστεί να πάρω κάτι μαζί μου;” τόλμησε να ρωτήσει. “Τίποτα απολύτως. Έτοιμος;”. “Μα ποιος. . .” άρχισε να ψελλίζει όταν μια δυνατή λάμψη σκέπασε τα πάντα.

Η εξαφάνιση του κύριου Κ. δηλώθηκε στην αστυνομία δυο μέρες μετά. Ο κύριος Κ. δεν βρέθηκε ποτέ. . .

Ένα κλικ, το πολύ δύο, μακριά Belinda Carlisle και “Heaven is a place on earth”.


14/12/2010

Δευτέρα, 6 Δεκεμβρίου 2010

Ο741. Ερωτόκριτος [Στη Χ., που μπορεί και να μην είναι]




















Υπάρχουν στιγμές που η συναισθηματική, ή η πνευματική αν θέλετε, κατάσταση μας μπορεί να εκφραστεί μέσα από ένα κείμενο; Θαρρώ υπάρχουν. Υπάρχουν κείμενα που έχουμε διαβάσει και που ξαφνικά αναδύονται στη σκέψη μας για να εκφράσουν, να συγκεκριμενοποιήσουν και να επιτείνουν τα όσα σκεφτόμαστε και αισθανόμαστε. Σχεδόν από το πουθενά έρχονται κουβαλώντας και άλλες μνήμες και άλλα βιώματα. Όλα αθροίζονται, συνυπολογίζονται, συλλειτουργούν. Το κείμενο από τη μία εκτονώνει τα όσα μας απασχολούν, για να μη γράψω βασανίζουν, και από την άλλη φορτώνεται μια ακόμα απόχρωση, συνδέεται με μία ακόμα κατάσταση ή ένα βίωμα. Ας γυρίσω όμως στη σύνδεση κειμένου – κατάστασης. Το κείμενο που βρήκα να εκφράζει, μια συγκεκριμένη κατάσταση (μου), είναι ένα απόσπασμα από τον Ερωτόκριτο, Ενότητα Α’ στίχοι 1373 – 1608. Πρόκειται για το σημείο όπου η Αρετούσα ανακαλύπτει και βεβαιώνεται για την ταυτότητα του “ερωτάρη”. Είναι η φάση της κορύφωσης της απογείωσης. Η φάση όπου τα μέλη λύνονται και τα αισθήματα βεβαιώνονται και αποκτούν όγκο και σώμα. Η στιγμή που η ευτυχία είναι ορατή, απτή, απόλυτη. Αυτό το απόσπασμα ανάβλυσε στη μνήμη μου, αυτό παραθέτω. Για να το αντιγράψω στηρίχτηκα στο κείμενο που βρήκα εδώ. Παιδεύτηκα αρκετή ώρα, όμως, για να το φέρω στη μορφή του κειμένου στο οποίο διάβασα και αγάπησα τον Ερωτόκριτο. Στη μορφή που έχει το κείμενο στην έκδοση του εκδοτικού οίκου “ΑΣΤΗΡ” ένα αντίτυπο του οποίου έχω στην κατοχή μου από την 2 Μαρτίου 1978. Ιδού το κείμενο:

ΠOIHTHΣ
Mέσα σε τούτον τον καιρό, εις αρρωστιά μεγάλη
ήπεσεν ο Πεζόστρατος, με κάηλα και με ζάλη·
εμπαινοβγαίναν οι γιατροί, κι όλοι τον εφοβούντα, 1375
κι' εις το Παλάτι του Pηγός πολλά τον ελυπούντα.
γιατ' ήτο συμβουλάτορας τ' Aφέντη 'ς πάσα τρόπο,
πάντα με λόγια φρόνιμα εβούηθα των ανθρώπω.
H Xώρα κεί μαζώνετο κι όλη τον ελυπάτο,
πέμπουν και του Pωτόκριτου σπουδακτικό μαντάτο. 1380
Εθέλησε κι' η Pήγισσα να πάη μιάν ημέρα
μ' άλλες πολλές του παλατιού, και με τη Θυγατέρα.
κι' απονωρίς τ' απόγιομα συντροφιαστές κινούσι,
στου Πεζοστράτη πήγανε, πώς βρίσκεται να δούσι.
Eίχε καλύτερη μερά κι' αλάφρωση παρμένη, 1385
κι όλοι οι γιατροί, με μιά βουλή ελέγασι πως γιαίνει.
Tου Πεζοστράτη η γυνή, σαν είδεν την κεράν τση
και την αφεντοπούλα τση, σα σκλάβα προσκυνά τσι,
κι εκ τη χαράν τση την πολλή, παράτρομος κρατεί τη,
πως ήρθασιν οι ρήγισσες στου δουλευτή το σπίτι. 1390
Δεν ξέρ' ίντα παράταξη της Aρετής να δώση,
πού να την πάηι για να δη να πα να ξεφαντώση.
Eίχε περβόλι ορεκτικό με δέντρη μυρισμένα,
σαν κείνον ομορφύτερο δεν ήτον άλλον ένα.
Στο περιβόλι πάσινε, τη χέραν της εκράτει, 1395
και πιάνει ανθούς και ραίνει τη, ρόδα και περιχά τη,
κι όπού 'τον όμορφο δεντρό, εστέκαν και θωρούσα,
όλα τα μυριορέγετο κι' επαίνα η Aρετούσα,
κι ήσανε με λογαριασμό και μέτρο σοθεμένα,
και με μεγάλη μαστοριά και τέχνη φυτεμένα. 1400
Στην τέλειωση του περβολιού ευρίσκετο κτισμένη
μια κατοικιά με μαστοριά μεγάλη καμωμένη·
τούτ' ήτον του Pωτόκριτου, και χώρια την εκράτει,
με στόλισες βασιλικές, ωσά ρηγός παλάτι.
Εκεί 'γραφε, κεί διάβαζε, τη νύκτα κεί κοιμάτο, 1405
εκεί τα Πάθη μοναχός και πόνους του δηγάτο.
H μάνα ντου 'χε τα κλειδιά, κι' είχεν του κι αμοσμένα
να μην αφήση εκεί να μπη ποτέ άνθρωπο κιανένα,
μα τότες το λησμόνησε, κι' εθέλησε ν' ανοίξη,
και του σπιτιού την ομορφιά και στόλιση να δείξη. 1410
Eμπήκασινε και θωρού την κατοικιάν εκείνη,
και λέγαν κι' ομορφύτερη δεν ήτο μηδέ γίνη.
Tο στόλισμα, το σόθεμα, κι ό,τ' ήσαν εκεί μέσα,
όλα τα μυριορέγουνταν, περίσσα τως αρέσα,
μ' απ' όλες πλια τα ρέγετο τούτ' όλα η Aρετούσα, 1415
παρηγοριά κι αλάφρωση τα μέλη τζη γροικούσα,
και μέσα που τα ξόμπλιαζε κι' οπού τα συχνοθώρει,
μιαν πορτοπούλα απόχωστη εξάνοιξεν η κόρη,
κι' έναν κλειδί εκρέμουντο μ' ένα χρυσό βαστάι
εκεί κοντά στην άνοιξη τση πόρτας, στο 'να πλάι· 1420
τούτ' ήτον του Pωτόκριτου η ακριβοκάμερά ντου,
που 'μπαινε μόνι' αμοναχός κι' ήγραφε τα κουρφά ντου.
Σκριτόριο 'χε ολάργυρο, καδέγλα χρουσωμένη,
καλαμαρθήκη πλουμιστή και μαργαριταρένη·
αυτά 'σαν μες στην κάμερα μόνο και τα χαρτιά ντου, 1425
που 'γραφε κι' εζγουράφιζε τα παραδάρματά ντου.
H Aρετούσα το κλειδί πιάνει ζιμιό κι' ανοίγει,
ς' κείνον τον τόπον ήκαμε πολλά όμορφο κυνήγι.
Eμπήκε μέσα μοναχή και τ' αρμαριού σιμώνει,
την πρώτην άνοιξη θωρεί, πιτήδεια ανασηκώνει, 1430
κι' ήλαχεν εις τη χέρα τση πρώτο χαρτί που πιάσε,
πράμα που την εζάλισε κι όλον το νουν τς εχάσε·
ό,τι τραγούδια κάθ' αργά ήκουγε τ' ερωτάρη,
όλα γραμμένα τα 'βρηκε, ως ήνοιξε τ' αρμάρι,
σπουδακτικά τα διάβασε και παλ' εκεί τ' αφήνει, 1435
βγαίν' όξω, δείχνει πως πονεί, κι' αποκουμπά στην κλίνη.
Eζήτηξε να κοιμηθή λίγο την ώραν κείνη,
για να περάση ο πόνος τση, μην πα να τση πληθύνη·
όλες απόξω τς ήβγαλε, και τη Φροσύνη μόνο
μέσά 'θελε για συντροφιά, να τση βουηθά στον πόνο. 1440
Δείχνει τση κ' εμαντάλωσε, κι απόκει τήνε κράζει,
λέγει τση πως ουδέ κακό ουδέ πόνος την πειράζει,
μ' ας τσ' ακολουθά και θέλει δει πράμα που δεν τ' ολπίζει,
και με θεμέλιο σήμερον ο πόθος της αρχίζει.


APETOYΣA
Aκλούθα, Nένα, σιγανά, και μίλειε αγάλια αγάλια, 1445
και σήμερο 'πακούστηκα στα τόσα παρακάλια.


ΠOIHTHΣ
Παίρνει τηνε, και το ζιμιό στην κάμεραν εμπαίνου,
οπού 'σαν κείνα τα χαρτιά του νιού του δοξεμένου,
και πιάνει και διαβάζει τα, κι' εγροίκαν τα η Φροσύνη,
και σαϊτιά εις την καρδιάν τσ' ήρθε την ώραν κείνη, 1450
Mέσα της λέγει ο λογισμός, την κόρη όσα προδώσα,
ευρίσκουνταν πολλά μακρά, μα δά κοντά σιμώσα.
H Aρετή, ως εδιάβασε του πόθου τα γραμμένα,
μιλεί τση μ' αναστεναμούς:


APETOYΣA
Ίντα μου λέεις, Nένα;
Eκείνο οπού γύρευγα κι' ουδ' ηύρισκα ποτέ μου, 1455
αφνίδια κι' ανεπόλπιστα σήμερον ήλαχέ μου,
και τα τραγούδια κι' οι σκοποί και της αντρειάς η χάρη
είναι κεινού πού μέλλεται γυναίκα να με πάρη.
Oι λογισμοί λαφρύνασι, ήπαψ' η παιδωμή μου,
οπού μου φαίνουντ' ως εδά πως ζωντανή δεν ήμου. 1460


ΠOIHTHΣ
H Nένα τότε κλαίγοντας λέε στην Aρετούσα:


NENA
Ίντα 'ναι τούτα τ' άφαντα, τ' αυτιά μου που σ' ακούσα;
Γιατί ηύρες γράμμα και χαρτιά και λόγια της αγάπης,
ζιμιό σε πήρεν η χαρά και τόσο παρατράπης;
Συμπάθιο πρώτα σου ζητώ, κερά και θυγατέρα, 1465
ωσάν αφορμαρά μιλείς ετούτην την ημέρα,
κι' ίντα μεγάλον ήτονε αν ηύρες εις τ' αρμάρι
τραγούδια, κι' ο Pωτόκριτος κατέχει και ριμάρει,
γη και ποθές τα γροίκησε κι' αυτός, ωσάν κι' εσένα,
κι' αρέσασίν του και κεινού κι' έχει τα 'πα γραμμένα· 1470
και σαν τα ρέκτηκες και σύ, τα ρέκτηκε και τούτος;
μ' ανάθεμα το διάφορο των τραγουδιώ το πλούτος·
και πόσοι κακορίζικοι, πόσοι φτωχοί ψωριάροι
του τραγουδιού 'χου μάθηση και του σκοπού τη χάρη;
Λογιάζεις το κι' ο Pωτόκριτος τα 'καμεν ογια σένα; 1475
ωσά θωρώ, μπλιό δε γροικάς λογαριασμόν κιανένα.
Kαι πότες ο Pωτόκριτος ήρθε να δη το Pήγα;
μόνον αργά και πάρωρα και να σταθεί και λίγα
και πότε στράφη να σε δηι και να σ' αναντρανίση;
γη πότες αποκότησε λόγο να σου μιλήση; 1480
ένας, παιδί μου, π' αγαπά, ολημερνίς συχνιάζει,
και να θωρή ταχιά κι αργά την κόρη δε σκολάζει·
και τούτος μέρες και καιρούς είναι που δεν εφάνη,
άλλες δουλειές γυρεύγει αυτός, κερά μου, κι άλλα κάνει.
Bάλε κει που 'βρες τα χαρτιά κι αυτό το ξένον πράμα, 1485
μη θες να δείξης κάμωμα οπ' άλλες δεν εκάμα.


ΠOIHTHΣ
H Aρετούσα δε μιλεί, μα γύρευγε στ' αρμάρι
για να 'βρη κι άλλο τίβοτσι τς αγάπης να το πάρη·
κι' εις τ' αρμαριού την άνοιξη τη δεύτερην ευρίσκει
πράμ' ακριβό, που τσ' ήπεψεν ο Έρωτας κανίσκι· 1490
ζγουραφιστή 'βρηκεν εκεί κι' είδε τη στόρησίν τση,
πράμα 'τονε που πλήθυνε πολλά την παιδωμήν τση.
Ήτον εκείν' η ζγουραφιά με μαστοριά μεγάλη,
οπού δεν εξεχώριζες τη μιάν από την άλλη,
με τόσην πιδεξότητα την είχεν καμωμένη, 1495
οπού 'το σαν τη ζωντανήν ίδια η ζγουραφισμένη.
Eφαίν το 'σου και γελά και θέλει να μιλήση,
κι' η τέχνη σ' έτοιο κάμωμα ενίκησε τη φύση.
Kιανείς δεν την εκάτεχε τη ζγουραφιάν εκείνη,
γιατί από του Pωτόκριτου τα ίδια χέρια γίνη. 1500
κι' ουδέ στον τόπο που 'τονε άνθρωπος δεν εμπήκε,
κι' ουδέ για να στραφή να δη κιανένα δεν αφήκε·
'ς ψιλό πανίν η ζγουραφιά ήτονε καμωμένη,
στην άνοιξη τη δεύτερη την είχε φυλαμένη,
κι ως το 'πιασε στη χέραν τση ζιμιό το ξετυλίσσει, 1505
κι' εφάνιστή τζη κι' ήστραψε η Aνατολή κι' η Δύση·
και μες στα μάτια τσ' ήδωκε φωτιά κι' αστροπελέκι,
και σα βουβή και σαν τυφλή και σαν το λίθο στέκει.
Έτσι καμπόσο καρτερεί κι απόκει αναντρανίζει,
την πρόσοψίν τση σπλαχνικά στη Nέναν τση γυρίζει· 1510
λέει τση:


APETOYΣA
Nένα, ίντ' άλλο μπλιό σημάδι θες να δούμε,
σφαλτά πορπάτουν και τυφλά, μα δα κατέχω που 'μαι.
Tα χώνουντα φανήκανε, τα γύρευγα βρεθήκα,
κι' εις παίδα μεγαλύτερη κι' εις έγνοια πλιάν εμπήκα·
το πράμα βεβαιώθηκε, θεμελιωμένον είναι, 1515
εκείνος οπού μ' αγαπά, κατέχω τον ποιος είναι.
Eις τα τραγούδια μού 'βρισκες λογαριασμόν κιανένα,
μα ς' τούτο που θωρείς εδά ίντα μου βρίσκεις, Nένα;
Ποιος λογισμός τον ήφερεν εμέ να ζγουραφίση,
κι' ιντά 'ν' κι' εφύλασσέ με επά δίχως να μ' αγαπήση; 1520
Φροσύνη μου και μάνα μου, άφησ' τα παραμύθια,
σαν τη γνωρίζεις, πε τηνε σήμερο την αλήθεια·
Aυτόνος θε να χάνεται στον Πόθον ογια μένα,
τα ειδα το φανερώνουσι και τα 'χω γροικημένα.
Θωρείς με πόση μαστοριά και τέχνην ήκαμέ με, 1525
πιάσ' ξόμπλιασε τη ζγουραφιά κι' απόκει στράφου δε με,
και δε θες εύρει διαφορά από τη μια ως την άλλη
λόγιασε τέχνη κι' αρετή και μαστοριά μεγάλη.
Πε μου ποιά χάρη βρίσκεται και να μηδέν την έχη,
ποιός άλλος εγεννήθηκε να ξέρη τα κατέχει; 1530


ΠOIHTHΣ
Πιάνει φυλάσσει το ζιμιό τη ζγουραφιάν εκείνη
και τα χαρτιά των τραγουδιώ, κλέφτρα του πόθου γίνη,
κι' επάψασιν οι λογισμοί οι πρώτοι, κι' ήρθαν άλλοι,
θεμελιωμένοι πλιά βαθιά και πλιότερα μεγάλοι.
Σαν ο τυφλός, οπού ποτέ στράτα καλή δε βρίσκει, 1535
σκοντάφτει, πεδουκλώνεται, και πέφτει και βαρίσκει,
αγανακτά στη ζήσιν του, το θάνατόν του κράζει,
βαραίνει προς το ριζικό οπού τόνε πειράζει,
και πάντ' αναζητά το φως, βαριέται το σκοτίδι,
γιατί η τυφλάγρα βάσανα και πείραξες του δίδει, 1540
κι αξάφνου όντε 'ς πλια κακή στράτα 'ναι μπερδεμένος,
πάρουσι φως τα μάτια ντου, ξετυφλωθεί ο καημένος,
πασίχαρος, καλόκαρδος κι' ελεύτερος γυρίζει,
του ήλιου να δώση φχαριστιά, γιατί το φως γνωρίζει·
έτσι κι' αυτήνη το 'παθε τότες την ώραν κείνη, 1545
τυφλή 'τονε κι' ολότυφλη, κι' εδά με φως εγίνη·
τυφλά πορπάτειε στη φιλιά, τυφλή 'τονε στα πάθη,
τυφλά πασπάτευγε να βρη τον αγαπά να μάθη,
τα μάτια τζη ξεφέξασι, τη συννεφιάν εδιώξα,
και την τυφλάγρα 'φήκασι, το σκότος εζυγώξα. 1550
Eδά 'βρηκε το γύρευγε και πλιό δεν το ξετρέχει,
εδά 'ναι σ' άλλο λογισμό, εδά άλλην έγνοιαν έχει,
εδά 'βρε τον τραγουδιστή που γύρευγε να μάθη,
και μπλιο ο νους τση βάσανα φεν έχει μηδέ πάθη.
Λέει τς η Nένα:


NENA
Δε μπορώ να σου συντύχω τώρα, 1555
να πάμεν εις τη Pήγισσα, μαςε σπουδάζει η ώρα,
κι' εγώ 'χω να σου πω πολλά, κι α' θέλω να τ' αρχίσω,
δεν έχω τόπο ουδέ καιρόν εδά να τα μιλήσω,
ομάδι θε να μείνωμε, και θέλεις μου γροικήσει,
ίντά 'ν' αυτός ο λογισμός και θε 'να σ' αφορμίσει. 1560


ΠOIHTHΣ
Tην πόρτα ξεμαντάλωσε και βγαίνει η Aρετούσα,
και τότες για τον πόνον της όλες την ερωτούσα.
Λέει τως:


APETOYΣA
Λίγος ήτονε, κι' ως επαρακοιμήθη,
επέρασε και σκόρπισε και μπλιο δεν εγροικήθη.


ΠOIHTHΣ
Ήσμιξε με τη μάναν τση, γιαγέρνει στο παλάτι, 1565
κι ό,τ' ηύρηκεν τα φύλαξε, κουρφά πολλά τα κράτει.
Eβράδιασεν, ενύκτιασε, και πα να κοιμηθούσι,
κοντά κοντά σιμώνουσι και σιγανά μιλούσι.
Πρώτ' είν' η Nένα που 'ρχισε κι' είπε στην Aρετούσα,
σ' ό,τ' είδασι τα μάτια τζη κι ό,τι τ' αυτιά τζ' ακούσα. 1570


NENA
Kερά και θυγατέρα μου, δε το και καλοδέ το,
κι' εις λογισμό πολλά άφαντο εμπήκες, κάτεχέ το.
Eύκολον είναι το κακό, κι' όποιος βαλθή το κάνει,
μ' όποια πληγώθη στην τιμή, δεν είδαμε να γιάνη.
Eύκολον είν' στο τρέξιμο κανείς να πορπατήξη, 1575
μ' ανέ βιαστή και μπερδεθή και πρώτο ζάλο ρίξη,
ωσάν το πρώτο μπερδεθή, το δεύτερο ακλουθά του,
το τρίτο και το τέταρτο ξεσφαίνει και τζουρλά του·
ποσώς δεν αναπεύγεται, μ' όλο κουλουμουντρίζει,
και με το κουλουμούντρισμα τη χέραν του τσακίζει· 1580
κι' οπού δε σώση γλήγορα σπίθα φωτιάς να σβήση,
δύνεται χώρες και χωριά και δάση να κεντήση.
Γιαύτος τυχαίνει στην αρχή εκείνοι που 'χου γνώση
να μην αφήνου το κακό να περισσοξαπλώση.
Γιατί τη φύση το κακό πολλά κακή την έχει, 1585
μ' έναν πόδα 'ν' οντέ κινά, και με τα χίλια τρέχει,
και πράματα που φαίνονται εύκολα στην αρχήν τως,
είναι βαρά και δύσκολα πολλά στην τέλειωσίν τως,
κι όποιος τα ρέγετ' ακλουθά, κι ό,τι τ' αρέσει κάνει,
κομπώνεται καθημερνό, και με ντροπή τα χάνει, 1590
και τ' άμοιαστα καμώματα, που τς όρεξης αρέσου,
χάνουσι και ζημιώνουσι, αμ' όχι να κερδέσου.
Στον πόθον οπού βρίσκεται, σα γέλιον εκινήθη,
κι' εδά ξαμώνει κίντυνα και γκρεμνισμούς στα βύθη,
και λόγιασε σα φρόνιμη, κερά μου, να σκολάσης 1595
ετούτη την κακήν αρχή, και τα 'σφαλες να σάσης.
Ίντά 'ν' οι τόσες σου χαρές όλο το μερονύκτι;
γιατί 'βρηκες τη ζγουραφιά στου δουλευτή το σπίτι;
γιατί ΄βρες στίχους τραγουδιού γραμμένους μες στ' αρμάρι,
για τούτο ο Pωτόκριτος είν' άξος να σε πάρη; 1600
Ένας που τρέμει όντε σε δη ως τρέμει το καλάμι,
πως μελετάς και πως το λες ταίριν του να σε κάμη;
Άλλαξ' αυτό το λογισμό, μηδέν κακαποδώσης,
μη θέλεις με τα πάθη σου ξόμπλι αλλωνώ να δώσης.
Δε θε να φάω ουδέ να πιώ ώστε να παραδώσω, 1605
και του κορμιού μου θάνατον εβάλθηκα να δώσω,
να μη θωρούν τα μάτια μ' ουδέ νύκτα ουδέ μέρα,
το πώς εκακαπόδωκε 'νους ρήγα θυγατέρα.
 
Ένα κλικ μακριά “Ερωτόκριτος” οργανικό κομμάτι του Νίκου Ξυδάκη.

 
06/12/2010

Κυριακή, 5 Δεκεμβρίου 2010

0740. Ο Αλοΐσιους Υπαναχωρεί


Ήταν να μην ασχοληθώ με τα χαρτιά του Αλοΐσιου. Βρήκα πάλι μπροστά μου την εύκολη λύση για το ημερολόγιο αυτό. Επιλέγω, πληκτρολογώ, τελείωσα! Τουλάχιστον για το κείμενο. Εικόνα και μουσική επένδυση, ας το πούμε έτσι, είναι άλλη ιστορία. Αυτή τη φορά, για να επανέλθω, έχουμε δυο φύλλα χαρτιού πιασμένα με ένα συνδετήρα (ελαφρώς σκουριασμένο). Ένα κείμενο του Αλοΐσιου, με ευκαιρία κάποιο γεγονός υποθέτω, που δεν “ταξίδεψε” και ένα άλλο στο οποίο εξηγεί γιατί έγινε αυτό. Παραθέτω τα δυο κείμενα με τη σειρά που τα βρήκα “καρφιτσωμένα”:

Γιατί παλεύω τόσο με τις με τις λέξεις; Γιατί τους δίνω τόσο μεγάλη σημασία; Τι είδους εμμονή είναι αυτή να φτιάχνω με λέξεις τα όπλα μου και να ρίχνομαι απελπισμένος στη μάχη; Ποια ισχύ έχουν οι λέξεις απέναντι στην φυσική έλξη, στη χημεία μεταξύ δύο προσώπων; Γιατί θα έπρεπε να πάρει κανείς στα σοβαρά τα λόγια του απέναντι; Να τα μετρήσει, να τα σκεφτεί, να τα υπολογίσει; Άλλα προέχουν και άλλα βασιλεύουν. Είναι πιο εύκολο να προσπερνάς παρά να κοντοστέκεσαι και να δίνεις σημασία. Ακόμα μια φορά βιάστηκα να γράψω τα λόγια που θα έστελνα. Να συντάξω τις προτάσεις μου. Να υπονοήσω, να αποκαλύψω, να πω. Το έκανα. Όσο καλύτερα μπορούσα. Κοιτάζω το κείμενο. Πώς να το στείλω απροστάτευτο; Γιατί να το στείλω; Απλώς για να συναθροιστεί με τα άλλα; Τα τόσα άλλα που ατύχησαν; Ποιο το νόημα να κρούει κανείς θύρες μη ακουόντων; Πόσο να επιμείνει; Πόσο να ελπίζει; Και στο κάτω – κάτω γιατί; Γιατί να μην προτιμήσει πλέον τα τυπικά, τα τετριμμένα και τα εύκολα; Γιατί να δυσκολεύει τη ζωή του και να μπαίνει σε καταστάσεις άβολες αναμονής κι ελπίδας; Τα τυπικά, λοιπόν. Τα εύκολα και αβασάνιστα. Την πήρα την απόφαση. Το κείμενο θα μείνει στο συρτάρι μου. Δεν θα ταξιδέψει, δεν θα το κρατήσει στα χέρια της. Έστειλα πολλά, κανένα δεν είχε την υποδοχή που προσδοκούσα. Πέρασαν από τα χέρια και τα μάτια της και είναι σαν να μην έγινε ποτέ κάτι τέτοιο. Έχει, υποθέτω, τους λόγους της και τους σέβομαι. Τα πράγματα έχουν την αξία που τους δίνουμε και είναι καλό να υπάρχει ισορροπία. Ας μείνει, λοιπόν, στο συρτάρι. . .

Υπάρχουν μηνύματα που έρχονται από αλλού. Σιωπές που ερμηνεύονται. Συμπεριφορές που δικαιώνονται. Εκ των υστέρων αποτιμήσεις που εκθέτουν. Στιγμές που θα θέλαμε να γνωρίζουμε περισσότερα για τα ναι και τα όχι του εαυτού μας. Λέξεις τροχιοδεικτικά που σβήνουν και χάνονται. Μίζερες προσπάθειες επικοινωνίας ποντισμένες στην ανεπάρκεια των καιρών και των τόπων. Κενές σιωπές απέναντι σε άλλες που θέλουμε να τις πιστεύουμε ανθισμένες. Αναπάντητα ερωτήματα και απαντήσεις που δεν ικανοποιούν. Καθημερινότητα που φθείρει· όνειρα κι ελπίδες. Μικρές αμαρτίες. Επώδυνα ατοπήματα. Σχέσεις διάφορες, αδιάφορες, ανυπόφορες, φθαρμένες, διογκωμένες, πονεμένες και αποτυχημένες. Και οι άλλες. Αυτές που άνθισαν. Για όσο κράτησαν, για όσο απογείωσαν. Ένας πλανήτης στο πάει του. Μια διαμορφωμένη τάξη πραγμάτων που, στιγμές – στιγμές, μας ζορίζει πολύ. Όλα υπάρχουν. Υπάρχουν μηνύματα που έρχονται από αλλού. Σιωπές που ερμηνεύονται. Παρασύρθηκα, θαρρώ, και ο σκοπός ήταν άλλος. . .



Ένα κλικ μακριά: Λίτσα Γιαγκούση και “Το Λιμανάκι”.


05/12/2010